Öne çıkan · Şirket Değerleme · DCF Yöntemi
WACC Hesaplama: Formül, CAPM ve Türkiye Uygulaması
WACC (ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti), özkaynak ve borç maliyetinin hedef sermaye yapısındaki ağırlıklı birleşimidir ve DCF’de FCFF iskontosunun temel girdisidir. Türkiye KOBİ modellerinde risksiz faiz, ERP ve beta değerleri gerekçesiz kopyalanamaz; baz ve stres bandı zorunludur.
YAZAN: BARIŞ BAĞIRLAR · GÖZDEN GEÇİRME: 2026-07-28 · 27 dk okuma
Önemli çıkarımlar
- ✓WACC = (E/V)×Ke + (D/V)×Kd×(1−t); formül basit, gerekçe zordur.
- ✓FCFF→WACC eşleşmesi değiştirilmemeli; FCFE yalnızca Ke ile iskonto edilir.
- ✓Hedef sermaye yapısı geçici aşırı kaldıraçtan farklı olabilir.
- ✓CAPM: Ke = rf + β×ERP (+ ülke primi); her bileşen kaynaklı olmalı.
- ✓Beta peer grubundan unlever/relever ile türetilmeli; keyfi β yasak.
- ✓Tek hücre WACC yerine ±1–2 puan senaryo tablosu sunulmalı.
- ✓Canlı hesaplama /hesaplayicilar/wacc-hesaplama adresinde şeffaf uygulanır.
- ✓Bilgilendirme amaçlıdır; SPK ekspertiz veya yatırım tavsiyesi değildir.
Ücretsiz uygula: Aynı metodolojiyi canlı araçta 3 dakikada çalıştırın.
WACC’in DCF içindeki stratejik rolü
Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti, DCF modelinde gelecek nakit akışlarını bugüne indirgerken kullanılan iskonto oranının matematiksel adıdır. FCFF tüm sermaye sahiplerine (borç + özkaynak) ait nakit akışını temsil ettiğinden, bu akışı iskonto eden oran da her iki kaynağın maliyetini yansıtmalıdır. WACC yanlış kurulduğunda doğru FCFF projeksiyonu bile anlamsız firma değeri üretir.
Bankacı perspektifinden WACC, kredi faizi ile özsermaye getirisi beklentisinin firma düzeyinde birleşimidir. CFO masasında ise yatırım kararlarında kullanılan “minimum kabul edilebilir getiri” eşiğinin değerleme karşılığıdır. Türkiye KOBİ’sinde 2026 faiz ortamında WACC genellikle çift haneli nominal seviyelerde seyreder; bu durum terminal değere duyarlılığı artırır.
WACC tek bir doğru sayı değildir; varsayımların fonksiyonudur. Müzakere masasında WACC tartışması, rf mi ERP mi beta mı bozulmuş sorusuna indirgenmelidir. Bileşenleri gizleyen “WACC %22” hücresi güvenilirlik kaybettirir.
WACC formülü ve bileşenlerin ekonomik anlamı
Standart formül: WACC = (E/V)×Ke + (D/V)×Kd×(1−t). Burada E özkaynak, D borç, V = E+D toplam firma değeri, Ke özkaynak maliyeti, Kd borç maliyeti, t kurumlar vergisi oranıdır. Vergi kalkanı (1−t) borç faizinin vergi indirilebilir olması nedeniyle borç maliyetini düşürür.
Ke genellikle CAPM (Sermaye Varlıkları Fiyatlama Modeli) ile hesaplanır: Ke = rf + β×ERP. rf risksiz getiri, β sistematik risk ölçüsü, ERP piyasa risk primidir. Türkiye’de rf seçiminde devlet tahvili/bono verisi kullanılır; vade uyumu (10 yıl vs kısa vade) tartışma konusudur ve gerekçelenmelidir.
Kd marjinal borç faizidir: yeni borçlanma maliyeti. Mevcut kredilerin ortalama faizi geçmişi yansıtır, geleceği değil. KOBİ’de banka marjı, KGF teminatı ve döviz cinsi Kd’yi doğrudan etkiler.
CAPM ve beta: Türkiye KOBİ uygulaması
Beta (β), firmanın piyasa hareketlerine duyarlılığını ölçer. Halka açık olmayan KOBİ’de beta doğrudan gözlemlenemez; benzer sektördeki halka açık şirketlerden (peer) türetilir. Süreç: peer β’ları unlever (kaldıraç etkisini çıkar), medyan al, hedef D/E ile relever (KOBİ kaldıracına uyarla).
Peer seçimi kalitesizse beta ve dolayısıyla Ke hatalı olur. Boyut, marj, coğrafya ve iş modeli yakınlığı olmadan “aynı sektör kodu” yeterli değildir. Outlier peer’lar gerekçeli elenmeli; elenen ve kalan liste raporda görünür olmalıdır.
ERP için global ortalamayı sorgusuz yapıştırmak Türkiye risk profiline uymayabilir. Tarihsel BIST getirisi ve enflasyon rejimi ERP tartışmasının parçasıdır. Baz ve stres ERP senaryosu üretmek savunulabilir band genişletir.
Sermaye yapısı: hedef vs gerçekleşen
WACC’teki E/V ve D/V ağırlıkları hedef sermaye yapısını yansıtmalıdır. Geçici aşırı kaldıraç döneminde (örneğin yatırım kredisi çekilmiş, henüz amortisman başlamamış) anlık D/E oranı hedeften sapar. Bu dönemde anlık oranı WACC’e koymak iskontoyu yanlış yükseltir veya düşürür.
KOBİ’de banka yenileme döngüsü yıllık kaldıraç dalgalanması yaratır. Pratik çözüm: yönetim görüşmesiyle belirlenen orta vadeli hedef D/E oranını kullanmak ve en azından ±5 puan bandı sunmak.
Piyasa değeri (market value) tercih edilir; defter değeri (book value) özellikle özsermaye için yanıltıcı olabilir. Değerleme iteratif olabilir: WACC → EV → E → WACC yeniden; birkaç turda yakınsama beklenir.
Borç maliyeti ve vergi kalkanı detayları
Kd hesabında tüm faiz taşıyan borçlar dahil edilmelidir: banka kredileri, finansman bonosu, leasing yükümlülükleri. Ortalama ağırlıklı faiz oranı marjinal Kd için başlangıç noktasıdır; yeni kredi teklifleri varsa onlar referans alınır.
Vergi oranı (t) efektif kurumlar vergisi olmalıdır. Nominal %20 oranı her KOBİ’de geçerli değildir; istisna, teşvik ve geçmiş yıl zarar mahsubu efektif vergiyi değiştirir. Vergi kalkanı hesabında yanlış t, WACC’i sistematik kaydırır.
Döviz cinsi borçta Kd’nin TL veya USD rejiminde tutarlı olması gerekir. FCFF projeksiyonu TL nominal ise Kd de aynı rejimde olmalıdır; rejim karışımı sessiz hata üretir.
Türkiye makro riski: faiz, kur ve enflasyon
2026 Türkiye ortamında nominal faiz yüksek seyreder; bu doğrudan rf ve Kd bileşenlerini yukarı taşır. Enflasyon beklentisi ERP tartışmasına ve uzun vadeli büyüme (g) varsayımına yansır. WACC hesaplanırken makro rejim tek cümleyle geçiştirilemez.
Kur riski ihracat/ithalat dengesine göre firma-spesifik prim gerektirebilir. Genel “ülke risk primi” ekleme kararı gerekçelenmeli; her sektöre aynı primi yapıştırmak KOBİ gerçekliğine uymaz.
Nominal vs reel tutarlılık: TL nominal FCFF iskonto edilirken nominal WACC kullanılmalıdır. Reel iskonto ile nominal nakit akışı karıştırıldığında PV sistematik hata verir.
WACC senaryo bandı ve DCF entegrasyonu
Tek hücre WACC yerine en az üç senaryo sunulmalıdır: baz, iyimser (WACC −1 puan) ve stres (WACC +1–2 puan). Her senaryo ayrı EV ve equity üretir; müzakere bandı bu aralıktan türetilir.
WACC değişimi terminal değere üstel etki eder çünkü Gordon formülünde WACC−g paydası vardır. Küçük WACC oynaklığı büyük TV farkı yaratır; bu duyarlılık raporda açıkça gösterilmelidir.
/hesaplayicilar/wacc-hesaplama aracı bileşenleri şeffaf tutar. Aynı WACC seti /hesaplamalar/indirgenmis-nakit-akimlari-dcf-sirket-degerleme-hesaplama motoruna taşınmalıdır; iki modelde farklı WACC kullanmak tutarsızlık yaratır.
Son yıl kolonu ve finansal veri disiplini
WACC hesabında kullanılan borç, özkaynak ve faiz verileri tablonun en sağ kolonundan (son yıl) okunmalıdır. degerlet motor kuralı: sol iki kolon yalnızca trend içindir, modele girmez. Bu disiplin hem DCF hem WACC tarafında aynıdır.
Borç bakiyesi yıl sonu anlık değer olabilir; ortalama bakiye faiz hesabı için daha doğrudur. Kd ve D/V hesabında hangi tanımın kullanıldığı yazılmalıdır.
Özkaynak defter değeri ile piyasa değeri arasındaki fark büyükse iteratif WACC yakınsaması zorunlu hale gelir. İlk turda defter E/V kullanıp sonraki turda güncellemek standart uygulamadır.
WACC–Ke–Kd yaygın hata haritası
FCFE’yi WACC ile iskonto etmek veya FCFF’yi Ke ile iskonto etmek en kritik eşleşme hatasıdır. İkinci sıklıkta görülen hata: vergi kalkanını (1−t) iki kez uygulamak veya hiç uygulamamak.
Beta’yı 1,0 varsaymak veya peer setini gerekçesiz daraltmak Ke’yi kaydırır. Kd’de defter faizi kullanmak veya leasing’i borç dışı bırakmak D/V ve Kd’yi bozar.
Hata listesi müzakere öncesi kapı kontrolüdür. /rehber/dcf-yaygin-hatalar rehberi tam model hatalarını kapsar; WACC bileşen hataları onun alt kümesidir.
Çarpan çaprazı ve WACC tutarlılığı
WACC ile iskonto edilmiş DCF equity, EV/EBITDA çarpanından türetilen equity ile çaprazlanmalıdır. Sapma büyükse önce WACC mi çarpan mı bozuk teşhis edilmelidir: yüksek WACC düşük DCF equity üretir; düşük peer çarpanı düşük çarpan equity üretir.
Türkiye KOBİ çarpan endeksi (/kaynaklar/turkiye-kobi-carpan-endeksi) WACC stres bandı ile çaprazlanmalıdır; düşük çarpan bandı ile örtüşmeyen DCF equity varsayım revizyonu gerektirir.
/ucretsiz-sirket-degerleme akışında aynı WACC ve çarpan girdileriyle uzlaşı bandı üretilebilir. Çıktı bilgilendirme amaçlıdır.
Raporlama standardı: WACC köprü tablosu
Savunulabilir WACC raporu şu satırları içermelidir: rf kaynağı ve tarihi, ERP gerekçesi, peer listesi ve β unlever/relever adımları, Kd hesabı, vergi oranı, E/V ve D/V hedefi, nihai WACC ve senaryo bandı. Eksik satır raporu zayıflatır.
Her bileşenin duyarlılığı (±1 puan rf, ±0,1 β, ±1 puan Kd) ayrı sütunda gösterilmeli; hangi girdinin EV’ye en çok etki ettiği görünür olmalıdır.
WACC köprüsü DCF rapor paketinin ayrılmaz parçasıdır; FCFF tablosundan önce veya hemen sonra sunulmalıdır.
YMYL sınırı ve bağımsız doğrulama
Bu rehber ve /hesaplayicilar/wacc-hesaplama aracı finansal bilgilendirme sunar; yatırım tavsiyesi veya SPK lisanslı değerleme raporu niteliği taşımaz. Resmi ekspertiz, kredi komite onayı veya mahkeme sürecinde bağımsız uzman WACC köprüsü şarttır.
WACC “doğru oran” iddiası yerine “varsayımlar seti altında band” dili kullanılmalıdır. Bu hem YMYL uyumu hem müzakere kalitesi için gereklidir.
2026 Türkiye KOBİ ortamında disiplinli WACC köprüsü, DCF modelinin en savunulabilir bileşenidir. Bileşenleri şeffaf tutan ekipler müzakere masasında daha az sürpriz yaşar.
WACC bileşen kontrol listesi — Türkiye uygulaması
| Bileşen | Tipik kaynak | Kırmızı işaret |
|---|---|---|
| rf (risksiz faiz) | Devlet tahvili / bonosu | Kaynaksız veya eski tarih |
| ERP (piyasa primi) | Tarihsel hisse endeksi | Global ortalamayı yapıştırma |
| β (beta) | Peer unlever/relever | Keyfi 1,0 varsayımı |
| Kd (borç maliyeti) | Marjinal faiz oranı | Defter maliyeti kullanımı |
| Vergi (t) | Efektif kurumlar vergisi | Nominal %20’yi sorgusuz alma |
| Ağırlık (E/V, D/V) | Hedef sermaye yapısı | Anlık kaldıraç = hedef |
Gıda imalat KOBİ — WACC köprüsü
Hedef D/V=%35 · Kd=%28 · vergi %20 · rf=%35 · β=1,15 · ERP=%8 · E/V=%65
Ke hesabı
CAPM: Ke = 0,35 + 1,15×0,08 = %44,2. Beta gıda peer setinden unlever/relever ile türetildi.
Vergi sonrası Kd
Kd×(1−t) = 0,28×0,80 = %22,4. Leasing faizi ayrı satırda değil, toplam borç maliyetine dahil.
WACC birleşimi
WACC = 0,65×0,442 + 0,35×0,224 = %36,6. Yuvarlama köprü tablosunda biriktirilmedi.
Stres bandı
WACC +2 puan (%38,6) ile DCF yeniden çalıştır; equity bandı /kaynaklar/turkiye-kobi-carpan-endeksi ile çaprazla.
Baz WACC %36,6 ve stres %38,6 arasında equity bandı müzakere aralığı olarak sunulur; tek hücre fiyat kullanılmaz.
Adım adım uygulama
ADIM 1
Ke bileşenlerini kur
CAPM ile rf, β ve ERP’yi belirle; Türkiye 2026 ortamında kaynak ve tarih gerekçesini yaz.
ADIM 2
Kd ve vergi kalkanı
Marjinal borç faizini bul; Kd×(1−t) ile vergi kalkanı etkisini uygula.
ADIM 3
Sermaye yapısı ağırlığı
Hedef E/V ve D/V oranlarını seç; piyasa değeri tercih et, defter değeri tek başına yetmez.
ADIM 4
Senaryo bandı üret
Baz WACC ve stres WACC (+1–2 puan) ile iki ayrı iskonto seti oluştur.
ADIM 5
DCF modeline bağla
Aynı WACC setini FCFF indirgeme tablosuna taşı; tutarsız güncelleme yapma.
ADIM 6
Hassasiyet doğrula
WACC ±1 puan değişiminde EV ve equity bandını ölç; /ucretsiz-sirket-degerleme ile çaprazla.
Sık sorulanlar
- WACC nedir?
- Özkaynak ve borç maliyetinin hedef sermaye yapısındaki ağırlıklı ortalamasıdır; FCFF iskontosunda kullanılır.
- WACC formülü nedir?
- WACC = (E/V)×Ke + (D/V)×Kd×(1−t).
- Ke nasıl hesaplanır?
- Genellikle CAPM: rf + β×ERP; peer beta unlever/relever ile türetilir.
- Hedef sermaye yapısı neden önemli?
- Geçici aşırı kaldıraç anlık D/E’yi bozar; WACC hedef yapıya göre kurulmalıdır.
- Türkiye’de rf ne olmalı?
- Devlet tahvili/bono verisi; vade ve tarih gerekçesi yazılmalıdır.
- WACC tek sayı mı olmalı?
- Hayır; baz ve stres bandı (±1–2 puan) müzakere için gereklidir.
- Canlı WACC hesaplama var mı?
- Evet — /hesaplayicilar/wacc-hesaplama.
- FCFE için WACC kullanılır mı?
- Hayır; FCFE yalnızca Ke ile iskonto edilir.
- Son yıl kolonu kuralı WACC’i etkiler mi?
- Evet; borç ve faiz verileri tablonun en sağ kolonundan okunmalıdır.
- Bu rehber yatırım tavsiyesi midir?
- Hayır; bilgilendirme amaçlıdır, SPK ekspertiz yerine geçmez.