FCFF/FCFE, ΔNİS, CAPM/WACC, terminal değer ve net borç köprüsünü aynı modelde okuyun; varsayımların değer üzerindeki etkisini senaryolarla görün.
Doğrudan cevap
İndirgenmiş Nakit Akımları (İNA / DCF), şirketin gelecekte yaratması beklenen serbest nakit akımlarını riskine uygun iskonto oranıyla bugünkü değere indirerek işletme ve özkaynak değerini hesaplayan değerleme yöntemidir.
Sonuç; nakit akışı tahminleri, WACC, terminal büyüme, net borç ve işletme sermayesi varsayımlarına duyarlıdır. Bu nedenle tek rakam yerine baz, aşağı ve yukarı senaryoların birlikte okunması gerekir.
Motor, operasyonel tahminlerden serbest nakit akışını kurar; nakit akımlarını WACC ile bugünkü değere indirger, terminal değeri Gordon Growth yaklaşımıyla hesaplar ve net borç köprüsü üzerinden özkaynak değerine ulaşır.
İlişkili karar alanları
Her alan için Ne / Neden / Nasıl / Nereden alınır bilgisi. Metinde geçen teknik terimlerin Türkçe karşılığı ve veri kaynağı da aşağıdadır.
Türkçe karşılık: FCFF / FCFE — Firmaya / Özkaynağa Serbest Nakit Akışı
Ne? Değerlemenin hangi nakit akışına göre yapılacağını seçer: FCFF (firma) veya FCFE (özkaynak).
Neden? FCFF sermaye yapısından bağımsız firma değerini; FCFE doğrudan hissedar nakitini ölçer.
Nasıl? Borç yapısı değişkense FCFF; sabit kaldıraç ve hissedar odaklıysa FCFE tercih edilir.
Nereden alınır? Değerleme brifi / IVS yöntem seçimi / yönetim değerleme politikası.
Ne? Sektör şablonudur; FAVÖK, CAPEX, NÇS, beta ve borç oranına varsayılan değer yükler.
Neden? Boş formda gerçekçi başlangıç varsayımları sağlar; özel veriniz varsa “Özel Şirket Verisi” kullanın.
Nasıl? Listeden en yakın sektörü seçin; ardından kritik oranları kendi tablolarınızla düzeltin.
Nereden alınır? Sektör medyanları / iç benchmark / benzer şirket seti.
Ne? Son tamamlanan dönemin KDV hariç net satış / hasılat tutarıdır (projeksiyon tabanı).
Neden? Tüm büyüme, FAVÖK, CAPEX ve NÇS satırları bu tabandan ölçeklenir.
Nasıl? Konsolide veya solo çerçevesini sabitleyin; ara dönemi yıllıklaştırmayın.
Nereden alınır? Gelir tablosu — Net satışlar / Hasılat; yönetim gelir raporu.
Ne? Açık projeksiyon döneminde beklenen yıllık satış büyüme oranıdır (%).
Neden? Gelecek nakit akışlarını ve terminal değeri doğrudan sürer.
Nasıl? Gerçekçi CAGR girin; g ile karıştırmayın (g yalnızca terminal yıldan sonrası içindir).
Nereden alınır? Bütçe / iş planı / sektör CAGR varsayımı.
Ne? Açık tahmin / projeksiyon ufku (yıl).
Neden? Kısa ufuk terminal değere aşırı ağırlık verir; uzun ufuk varsayım riskini artırır.
Nasıl? Genelde 5–10 yıl; IVS pratikte 3–15 aralığı kabul edilir.
Nereden alınır? Değerleme brifi / iş planı ufku.
Türkçe karşılık: Rf — Risksiz Faiz Oranı (Risk-free Rate)
Ne? Risksiz faiz oranıdır; Türkiye’de genelde 10 yıllık tahvil getirisi kullanılır.
Neden? CAPM’de Ke = Rf + β×RPM formülünün tabanıdır; WACC’yi yükseltir/düşürür.
Nasıl? Güncel TR 10Y tahvil getirisini yüzde olarak girin.
Nereden alınır? Hazine / TCMB / piyasa veri terminali (10Y gösterge).
Türkçe karşılık: ERP / RPM — Hisse Senedi Risk Primi (Equity Risk Premium)
Ne? Piyasa risk primidir; hisse piyasasının risksiz faize göre beklenen ek getirisidir.
Neden? Beta ile çarpılarak özkaynak maliyetini (Ke) belirler.
Nasıl? Ülke/piyasa için kabul edilen ERP’yi girin (ör. %5–8 bandı).
Nereden alınır? Damodaran ERP / yatırım komitesi varsayımı / değerleme politikası.
Türkçe karşılık: β (Beta) — Sistematik Risk Katsayısı
Ne? Şirketin / sektörün piyasa hareketlerine duyarlılık katsayısıdır.
Neden? Ke = Rf + β×ERP; yüksek beta → yüksek WACC → düşük bugünkü değer.
Nasıl? Kaldıraçlı sektör betası veya benzer şirket ortalaması kullanın.
Nereden alınır? Benzer şirket seti / Bloomberg-Refinitiv beta / sektör medyanı.
Türkçe karşılık: Kd — Borç Maliyeti (Cost of Debt)
Ne? Şirketin borçlanma faiz maliyetidir (vergi öncesi).
Neden? WACC’te vergi sonrası Kd×(1−t) olarak girer; yüksek Kd değeri düşürür.
Nasıl? Mevcut kredi faizlerini ağırlıklı ortalama alın.
Nereden alınır? Kredi sözleşmeleri / faiz tahakkukları / hazine raporu.
Türkçe karşılık: D/V — Borç / Toplam Sermaye Oranı
Ne? Hedef sermaye yapısında borcun toplam değere (D+E) oranıdır.
Neden? WACC ağırlıklarını kurar; aşırı kaldıraç (ör. >%60) faiz ve iflas riskini artırır.
Nasıl? Hedef veya mevcut piyasa değerli D/(D+E) oranını girin.
Nereden alınır? Bilanço finansal borçlar + nakit netleştirme; hedef sermaye yapısı politikası.
Ne? Efektif kurumlar vergisi oranıdır (%).
Neden? NOPAT = EBIT×(1−t) ve WACC’te vergi kalkanını (1−t) etkiler.
Nasıl? Yasal oran yerine efektif (ödenen vergi / matrah) kullanın.
Nereden alınır? Kurumlar vergisi beyannamesi / vergi dipnotu.
Türkçe karşılık: AOSM / WACC — Ağırlıklı Ortalama Sermaye Maliyeti
Ne? Özkaynak ve borç maliyetinin ağırlıklı ortalamasıdır; iskonto oranıdır.
Neden? Tüm nakit akışları WACC ile bugüne indirgenir; yüksek WACC değeri düşürür.
Nasıl? CAPM paneliyle hesaplayın veya gerekçeli manuel override kullanın.
Nereden alınır? CAPM girdileri (Rf, β, ERP) + Kd + hedef D/V + vergi.
Ne? Manuel WACC kullanıldığında zorunlu gerekçe metnidir.
Neden? IVS/denetim izi için override’ın nedenini belgeler; boşsa hesaplama kilitlenir.
Nasıl? En az birkaç cümleyle risk primi veya faiz gerekçesini yazın.
Nereden alınır? Yatırım komitesi kararı / değerleme notu.
Türkçe karşılık: FAVÖK Marjı — EBITDA Margin
Ne? FAVÖK’ün satışlara oranıdır (%).
Neden? Projeksiyon FAVÖK’ünü ve FCFF’i sürer; düşük marj nakit ve değeri zayıflatır.
Nasıl? Normalize FAVÖK / satış kullanın; tek seferlik kalemleri ayırın.
Nereden alınır? Gelir tablosu + FAVÖK köprüsü; yönetim kârlılık raporu.
Türkçe karşılık: D&A — Amortisman ve İtfa / Satış
Ne? Amortisman + itfanın satışlara oranıdır (%).
Neden? EBIT = FAVÖK − D&A; ayrıca FCFF köprüsünde D&A geri eklenir.
Nasıl? Tarihsel D&A / satış oranını girin.
Nereden alınır? Gelir tablosu amortisman satırı / dipnot.
Türkçe karşılık: CAPEX — Sermaye Yatırımı / Satış
Ne? Yıllık sermaye harcamasının satışlara oranıdır (%).
Neden? FCFF = NOPAT + D&A − CAPEX − ΔNÇS; yüksek CAPEX nakit ve değeri düşürür.
Nasıl? İdame + büyüme CAPEX’ini satışa oranlayın; amortismanın altında bırakmayın.
Nereden alınır? Yatırım bütçesi / nakit akış yatırım bölümü / sabit kıymet hareketleri.
Türkçe karşılık: NÇS / NWC — Net Çalışma Sermayesi / Satış
Ne? Net çalışma sermayesinin satışlara oranıdır (alacak+stok−ticari borç benzeri bağlanan nakit).
Neden? ΔNÇS nakit çıkışı yaratır; yüksek NÇS (uzun ATS/DSO veya stok) değeri bozar.
Nasıl? Hedef NÇS/satış politikasını girin; ATS≥120 gün gibi yavaş tahsilat NÇS’yi şişirir.
Nereden alınır? Bilanço NİS kalemleri + ciro; yaşlandırma / stok devir raporları.
Türkçe karşılık: g — Terminal / Gordon Büyüme Oranı
Ne? Açık dönem sonrası sonsuz büyüme oranıdır (Gordon Growth).
Neden? Terminal değer = FCF₁/(WACC−g); g≥WACC modeli patlatır (sonsuz değer).
Nasıl? Uzun vadeli nominal GSYH/enflasyon bandında tutun; mutlaka WACC’ten küçük olsun.
Nereden alınır? Makro varsayım (enflasyon+reel büyüme) / değerleme politikası.
Türkçe karşılık: Net Debt — Net Finansal Borç
Ne? Finansal borçlar eksi nakit/nakit benzerleridir. Nakit fazlası için eksi (−) girin.
Neden? Özkaynak = Firma değeri − net borç (± azınlık/indirim/prim); yüksek banka borcu özkaynağı eritir.
Nasıl? Kısa+uzun vadeli finansal borç − nakit; işletme dışı varlıkları ayrıca not edin.
Nereden alınır? Bilanço — finansal borçlar ve nakit satırları; dipnot borç dökümü.
Ne? Ödenmiş sermayedeki toplam hisse / pay adedidir.
Neden? Hisse başı değeri = özkaynak değeri ÷ hisse adedi.
Nasıl? Seyreltilmiş adedi kullanın (opsiyon/warrant varsa).
Nereden alınır? Ortaklar pay defteri / KAP / esas sözleşme.