Nakit Akış Analizi, Projeksiyon ve Borç Ödeme Kapasitesi Motoru

Ne? Dönemin adı veya yılıdır (ör. 2024, 2025, FY24).

Neden? Geçmiş dönemleri ayırt etmek ve FAVÖK→nakit dönüşümünü yıllar arasında karşılaştırmak için gerekir.

Nasıl? En az iki tam yıl (veya karşılaştırılabilir dönem) girin; etiketler tutarlı olsun.

Nereden alınır? Yönetim raporu / TMS finansal tablo başlığı / dönem kapanış tarihi.

Ne? Dönem net satış / ciro tutarıdır (KDV hariç tercih edilir).

Neden? Geçmiş ölçeği ve FAVÖK marjı bağlamını kurar; nakit dönüşüm oranının paydasını anlamlandırmak için kritiktir.

Nasıl? Aynı muhasebe çerçevesinde (konsolide veya solo) tutarlı dönemleri kullanın; ara dönemleri yıllıklaştırmayın.

Nereden alınır? Gelir tablosu — Net satışlar / Hasılat satırı; yönetim gelir raporu.

Türkçe karşılık: FAVÖK — Faiz, Amortisman ve Vergi Öncesi Kâr (EBITDA)

Ne? FAVÖK: faiz, amortisman ve vergi öncesi faaliyet kârıdır.

Neden? Kârlılığın “nakde dönüşüp dönüşmediğini” ölçmek için başlangıç noktasıdır (FAVÖK → faaliyet nakdi).

Nasıl? Tek seferlik gelir/giderleri mümkünse ayırın; normalize FAVÖK kullanıyorsanız bunu not edin.

Nereden alınır? Gelir tablosu + dipnot (amortisman); yönetim FAVÖK köprüsü (raporlanan FAVÖK’ten normalize FAVÖK’e geçiş tablosu).

Ne? Faaliyetlerden sağlanan nakit (işletme sermayesi değişimi sonrası).

Neden? FAVÖK pozitif olsa bile nakit negatif olabilir; geçmiş “nakit yaratma gücü” bu satırda görülür.

Nasıl? TMS 7 faaliyet nakdi veya yönetim nakit köprüsündeki “işletme faaliyetleri” satırını kullanın.

Nereden alınır? Nakit akış tablosu — İşletme faaliyetlerinden nakit; CFO raporu.

Türkçe karşılık: ATS — Alacak Tahsil Süresi (Days Sales Outstanding)

Ne? ATS / DSO: ortalama alacak tahsil süresidir (gün).

Neden? Alacakların ne kadar süre nakde bağlandığını gösterir; nakit dönüşüm süresi (CCC) ve net işletme sermayesi değişimini (ΔNİS) doğrudan sürer.

Nasıl? DSO ≈ (Ticari alacaklar / Ciro) × dönem günü. Projeksiyonda hedef vade politikasını girin.

Nereden alınır? Bilançodaki ticari alacaklar + dönem cirosu; yaşlandırma raporu; satış sözleşmeleri.

Türkçe karşılık: STS — Stokta Tutma Süresi (Days Inventory Outstanding)

Ne? STS / DIO: stokta tutma süresidir (gün).

Neden? Stokların nakdi ne kadar bağladığını ölçer; üretim/ticaret şirketlerinde likiditeyi belirler.

Nasıl? DIO ≈ (Stoklar / SMM) × dönem günü. Sezonluk stoku ortalamayla düzeltin.

Nereden alınır? Bilanço stokları + satışların maliyeti; depo/ERP stok günü raporu.

Türkçe karşılık: BÖS — Borç Ödeme Süresi (Days Payable Outstanding)

Ne? BÖS / DPO: ortalama tedarikçi ödeme süresidir (gün).

Neden? Tedarikçi finansmanının (ticari borç) işletme sermayesine katkısını gösterir.

Nasıl? DPO ≈ (Ticari borçlar / SMM) × dönem günü. Erken ödeme iskontolarını ayırın.

Nereden alınır? Bilanço ticari borçlar + SMM; satınalma/ödenecekler yaşlandırması.

Ne? Projeksiyonun kaç ay ileri gideceğini seçer (12 / 24 / 36).

Neden? Kredi vadesi, nakit kırılma ayı ve borç servisi karşılama oranı (DSCR) görünürlüğü ufka bağlıdır.

Nasıl? Kredi vadesinden kısa ufuk seçmeyin; 36 ay orta vadeli stres için uygundur.

Nereden alınır? Kredi sözleşmesi vadesi + yönetim plan ufku + banka talep ettiği projeksiyon süresi.

Ne? Projeksiyonun 1. ay başındaki nakit ve nakit benzerleri bakiyesidir.

Neden? Tüm aylık kapanış nakdi bu bakiyeden zincirlenir; yanlış açılış tüm likidite sonucunu kaydırır.

Nasıl? Kullanılabilir nakdi girin; bloke teminat mektubu nakdini ayırın.

Nereden alınır? Banka ekstreleri toplamı / bilanço “Nakit ve nakit benzerleri” (kullanılabilir kısım).

Ne? Yönetimin altına düşülmesini istemediği minimum nakit tamponudur.

Neden? Likidite açığı = tampon − kapanış nakdi; finansman ihtiyacı bu eşiğe göre hesaplanır.

Nasıl? Tipik olarak 1–2 aylık sabit gider veya banka covenant nakit eşiği kullanılır.

Nereden alınır? Hazine politikası; kredi sözleşmesi minimum nakit maddesi; sabit işletme gideri (OPEX) × 1–2 ay.

Ne? Projeksiyonun baz aylık cirosudur (1. ay).

Neden? Tüm gelir, marj, değişken gider ve işletme sermayesi sürücülerinin ana motorudur; boş/0 model karar üretemez.

Nasıl? Son 3–6 ayın ortalaması veya bütçe 1. ayı; KDV hariç net ciro kullanın.

Nereden alınır? Satış bütçesi / rolling forecast; son kapalı ay cirosu × sezon düzeltmesi.

Ne? Aylık ciro büyüme oranıdır (%).

Neden? Ufuk boyunca ciroyu bileşik büyütür; aşırı iyimser büyüme borç servisi karşılama oranını (DSCR) yapay şişirir.

Nasıl? Aylık % olarak girin (yıllık %12 ≈ aylık ~%1). Negatif büyüme stres için ayrı senaryoda da vardır.

Nereden alınır? Satış planı; sipariş defteri; sektör büyüme varsayımı.

Ne? Brüt kâr marjı = (Ciro − SMM) / Ciro.

Neden? SMM ve stok/borç döngüsünü (stok süresi DIO / tedarikçi vadesi DPO) belirler; marj düşüşü hem kârı hem işletme sermayesini bozar.

Nasıl? Son 12 ay gerçekleşen brüt marjı veya bütçe marjını yüzde olarak girin.

Nereden alınır? Gelir tablosu brüt kâr / ciro; ürün maliyeti raporu.

Ne? Aylık brüt personel maliyeti (işveren yükleri dahil tercih).

Neden? Sabit nakit çıkışıdır; FAVÖK ve borç servisine ayrılabilir nakdi (CFADS) doğrudan düşürür.

Nasıl? Bordro + SGK işveren + yol/yemek gibi düzenli personel kalemlerini toplayın.

Nereden alınır? Bordro özeti; insan kaynakları maliyet bütçesi.

Ne? Cirodan bağımsız aylık sabit işletme giderleri (kira, enerji sabit, genel yönetim vb.).

Neden? Nakit tamponu ve stres altında “sabit yük” taşıma kapasitesini belirler.

Nasıl? Personel ve değişken OPEX’i buraya yazmayın; çift sayımı önleyin.

Nereden alınır? Masraf merkezi bütçesi; kira sözleşmeleri; sabit hizmet faturaları.

Ne? Ciroya bağlı diğer değişken işletme giderlerinin ciroya oranı.

Neden? Satış komisyonu, lojistik, ambalaj gibi ciroyla büyüyen nakit çıkışlarını modele bağlar.

Nasıl? SMM’ye girmeyen değişken kalemleri ciroya bölüp yüzde yazın.

Nereden alınır? Masraf dağılımı; satış giderleri / ciro oranı.

Ne? Aylık amortisman / itfa (nakit dışı gider).

Neden? Nakit vergi vekil hesaplamasında FAVÖK’ten düşülür; doğrudan nakit çıkışı değildir.

Nasıl? Yıllık amortisman ÷ 12. Nakit yatırım harcaması (CAPEX) ile karıştırmayın.

Nereden alınır? Gelir tablosu amortisman satırı; sabit kıymet defteri.

Ne? Nakit vergi oranı — dönemsel vergi ödemesinin yaklaşık yüzdesi.

Neden? CFADS öncesi nakit vergi çıkışını üretir; kurumlar vergisi / peşin vergi etkisini taşır.

Nasıl? Efektif nakit vergi oranını kullanın; zarar durumunda 0 girebilirsiniz.

Nereden alınır? Vergi planı; önceki yıl ödenen vergi / matrah; mali müşavir tahmini.