Öne çıkan · Startup & VC · Startup Değerleme
Scorecard Yöntemi: Erken Aşama Startup Değerleme
Scorecard yöntemi, bölgesel benzer turların medyan pre-money değerini takım, pazar, ürün, rekabet ve satış kanalları gibi ağırlıklı faktörlerle ayarlar; medyan yanlışsa tüm sonuç kayar. Pre-money çıktı tur büyüklüğü, option pool ve SAFE ile birlikte dilüsyon tablosunda okunmalıdır. /startup-degerleme aracında medyan kaynağını yazın ve Berkus ile çaprazlayın.
YAZAN: BARIŞ BAĞIRLAR · GÖZDEN GEÇİRME: 2026-07-28 · 26 dk okuma
Önemli çıkarımlar
- ✓Formül: adjusted pre-money = bölgesel medyan × ağırlıklı faktör skoru.
- ✓Ağırlıklar toplamı 1 (veya %100) olmalı; takımı aşırı şişirmek kurucu yanlılığı üretir.
- ✓Medyan örneklem kalitesi sonucu belirler; üç turdan medyan istatistik değildir.
- ✓Berkus tavan+faktör mantığıyla çapraz kontrol zorunludur.
- ✓Tur matematiği ve option pool dilüsyonu ayrı katmandır.
- ✓ABD medyanını Türkiye turuna yapıştırmayın.
- ✓Term sheet ve yatırım tavsiyesi bu rehberin kapsamı dışındadır.
- ✓degerlet startup aracı bilgilendirme amaçlıdır.
Ücretsiz uygula: Aynı metodolojiyi canlı araçta 3 dakikada çalıştırın.
Scorecard mantığı: piyasa medyanını ayarlama
Bill Payne'in Scorecard yöntemi şu soruya cevap verir: «Benzer turlar ne kadar?» Bölgesel medyan pre-money, referans noktasıdır; şirketin güçlü/zayıf yönleri ağırlıklı faktörlerle medyanı yukarı veya aşağı iter.
Formül: adjusted pre-money = medyan × Σ(ağırlık × faktör skoru). Faktör skoru 1,0 = medyan şirket; 1,2 = %20 üstü; 0,8 = %20 altı.
Medyan yanlışsa tüm sonuç kayar — veri kaynağı, tarih aralığı ve örneklem sayısı yazılmalıdır.
Yöntem erken aşama içindir; gelir ölçeklenince revenue multiple ve DCF devreye girer.
Medyan örneklemi: istatistik disiplini
Üç turdan medyan çıkarmak istatistiksel zayıftır. Minimum örneklem ve tarih aralığı (ör. son 24 ay) yazın.
Sektör filtresi daraltılmalı: B2B SaaS medyanı ile tüketici uygulama medyanı aynı değildir.
Outlier turlar (aşırı yüksek veya düşük) medyanı bozar; filtreleme kuralını belirtin.
Medyan kaynağı şüpheliyse Berkus tavanıyla sınırlayın.
Ağırlık seti: toplam 1 disiplini
Tipik set: takım %30, pazar %25, ürün %15, rekabet %10, satış kanalı %10, diğer %10. Toplam 1 olmalıdır.
Kurucu yanlılığı takım ağırlığını %40+ yapmak; yatırımcı seti pazar ve rekabet ağırlığını artırır. İki set sunmak şeffaflık yaratır.
Ağırlıkları tur öncesi kilitleyin; toplantıda anlık değişim güven kaybı yaratır.
Sektöre göre ağırlık revizyonu mümkündür; gerekçe yazılmalıdır.
Faktör skorlama: %100 bandı
Her faktör 0–%200 bandında skorlanabilir; pratikte %70–%130 aralığı yaygındır. %100 = medyan şirket kalitesi.
Takım skoru: kurucu domain deneyimi, tamamlayıcı ekip, daha önce exit veya scale deneyimi.
Pazar skoru: TAM/SAM hesabı, büyüme hızı, regülasyon engeli. «Milyar dolar pazar» without TAM zayıftır.
Ürün, rekabet ve kanal skorları kanıt satırı olmadan verilmemelidir.
Berkus ile çapraz: iki yöntem sapması
Berkus tavan + faktör toplamı; Scorecard medyan × ağırlık. Farklı referans noktaları farklı sonuç üretebilir.
Sapma %25'i aşarsa hangi girdi farklı: medyan mı, tavan mı, faktör gerekçesi mi? Yazılı açıklama şart.
Tek yöntem sunmak müzakere zayıflığıdır.
Scorecard ve Berkus sapması startup-degerleme hub'ındaki çift yöntem ekranından yan yana doğrulanabilir.
Dilüsyon, option pool ve SAFE katmanı
Scorecard pre-money üretir. Tur büyüklüğü eklendiğinde post-money ve dilüsyon hesaplanır.
Option pool pre-money'den düşülürse kurucu efektif dilüsyonu artar. «Fully diluted» cap table olmadan skor yarım kalır.
SAFE cap ve discount dönüşümde ek hisse doğurur; Scorecard bunu içermez.
Tur matematiğini skor tablosundan ayrı sayfada gösterin.
Türkiye ve bölgesel medyan gerçekliği
ABD seed medyanını Türkiye turuna yapıştırmak sonucu yapay şişirir. Yerel melek ağı ve VC ticket size referans alınmalıdır.
Sektör farklılıkları: derin tech, SaaS, marketplace, tüketici — medyan ayrı toplanmalıdır.
Makro ve likidite dönemleri medyanı kaydırır; tarih aralığı belirtin.
Veri yoksa medyan uydurmak yerine Berkus'a ağırlık verin.
Kurucu vs yatırımcı skor seti
Kurucu seti: takım ve ürün yüksek, rekabet ve kanal orta. Yatırımcı seti: pazar ve rekabet yüksek, takım orta — aynı şirkette iki pre-money bandı oluşabilir.
Müzakere aralığı bu iki band arasında konuşulur; tek skor «doğru fiyat» sanılmamalıdır.
Setleri tur öncesi yazılı paylaşın.
Anlık revize güven kaybı yaratır.
Due diligence'de Scorecard testi
Yatırımcı medyan kaynağını, örneklem sayısını ve faktör gerekçelerini sorgular.
DD bulgusu skorla çelişirse revize edilir; sabit tutmak red sebebi olabilir.
Cap table, IP ve vesting Scorecard dışı kritik kontrollerdir.
DD sonrası adjusted pre-money yeniden yazılmalıdır.
Gelirli aşamaya geçiş: yöntem değişimi
Tekrarlayan gelir ve öngörülebilir marj oluşunca revenue multiple ve DCF ağırlığı artar.
Scorecard seed ve pre-seed için uygundur; Series A'da çarpan ve metrikler baskındır.
Geçiş noktasını erken belirleyin; aynı turda üç yöntem çelişkisi kafa karıştırır.
Gelirli aşamada banka kredi masası borç servisi karşılama diline geçer; kurumsal kredi rehberinde CFADS tanımı detaylandırılır.
Sık hatalar
Hata 1: zayıf medyan örneklemi. Hata 2: ağırlık toplamı ≠ 1. Hata 3: dilüsyon hesaplamadan pre-money'yi son fiyat sanmak.
Hata 4: Berkus çaprazı yapmamak. Hata 5: ABD medyanını kopyalamak.
Hata 6: option pool'u cap table dışında bırakmak.
Bu hatalardan biri term sheet pazarlığında değer kaybına yol açar.
Veri hijyeni: medyan örneklemi, outlier ve zaman filtresi
Scorecard sonucunun %60'ı medyan girdisinden gelir; veri hijyeni zorunludur. Örneklem: son 24 ay, aynı aşama (pre-seed/seed), aynı sektör, aynı coğrafya. Crunchbase'den ABD turlarını filtrelemeden Türkiye medyanı yazmak sonucu yapay şişirir veya düşürür.
Outlier filtre kuralı yazın: «Tek tur >3× medyan hariç» veya «Stratejik yatırım (non-financial) hariç». Outlier dahil medyan, küçük örneklemde (n<8) dramatik sapma üretir. Örneklem sayısını (n=) raporda gösterin; n<5 ise «istatistik zayıf» uyarısı ekleyin ve Berkus tavanı ile sınırlayın.
Zaman filtresi makro dönemi yansıtır: faiz yüksek dönemde tur büyüklükleri küçülür; medyanı 2021 balon dönemiyle karıştırmayın. Medyan kaynağı: tarih aralığı, veri sağlayıcı, filtre seti — üçlü olmadan skor savunulamaz. Yerel melek ağı verileri ile global VC veritabanını aynı tabloda birleştirmeyin; coğrafya filtresi ayrı satır olmalıdır.
Veri hijyeni checklist'i tur öncesi kilitleyin: n, tarih aralığı, sektör kodu, aşama etiketi, outlier kuralı. Canlı Scorecard modülü startup-degerleme yolunda; Berkus tavanı ile üst sınır çaprazı aynı oturumda gösterilmelidir.
Ağırlık duyarlılığı: müzakere bandı ve faktör tornado
Scorecard tek nokta değil band üretmelidir. Ağırlık duyarlılığı: takım ağırlığı ±0,05, pazar ağırlığı ±0,05 değişince adjusted pre-money ne olur? Tornado tablosu müzakere aralığını gösterir; «tek doğru fiyat» illüzyonunu kırar. Tabloda en az üç senaryo (baz, optimist, pessimist) ve her birinde post-money dilüsyonu birlikte gösterilmelidir.
Kurucu seti ile yatırımcı seti ayrı ağırlık ve faktör skoru taşır; aralık bu iki set arasında konuşulur. Yatırımcı pazar ağırlığını 0,30 yapıp rekabet skorunu 0,85'e indirirse pre-money %15 düşebilir — gerekçe yazılmadan indirim kabul edilmemeli.
Faktör skorunda ±0,10 band (optimist/baz/pessimist) ekleyin. Pessimist set: satış kanalı 0,80, rekabet 0,75 → adjusted pre-money alt sınır. Tur büyüklüğü bu alt sınıra göre planlanmazsa dilüsyon sürprizi doğar. Optimist sette pazar skorunu 1,25 yapmak kurucu yanlılığıdır; yatırımcı seti ile ortak tablo şarttır.
Ağırlık duyarlılığı bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir. Option pool ve SAFE etkisi cap table'da ayrı hesaplanır; Scorecard skoru tur matematiğinin yerine geçmez. Tornado çıktısını term sheet ekine koymak şeffaflık sağlar.
YMYL sınırı ve kapanış
degerlet.com Scorecard rehberi tur öncesi değerleme okuma materyalidir; yatırım kararı, menkul kıymet aracılığı veya resmi ekspertiz yerine geçmez.
Scorecard canlı hesap: /startup-degerleme
Series A öncesi medyan kaynağı ve term sheet için bağımsız finans danışmanlığı faydalı olabilir.
Scorecard değerleme rehberi okuma süresi ~27 dk · revizyon damgası 2026-07-27.
Medyan hijyeni ve ağırlık tornado · scorecard
Üç tur medyan istatistik değildir; örneklem yazın. (scorecard #15.1)
Takım ağırlığını şişirmek kurucu yanlılığıdır. (scorecard #15.2)
Ağırlık setini tur öncesi kilitleyin. (scorecard #15.3)
Berkus ile çaprazlayın; dilüsyonu ayrı hesaplayın. (scorecard #15.4)
scorecard enterprise derinleştirme 16
scorecard karar dosyasında kaynak-tarih-tanım yazılmadan rakam konuşmak spekülasyondur. Son yıl kolonu ve para birimi rejimi omurgadır.
scorecard için 2026 Türkiye ortamında çıktı tek nokta değil; bant ve hassasiyet zorunludur. Sapma %25+ ise varsayımı düzeltin.
scorecard: banka CFADS/DSCR, yatırımcı dilüsyon-büyüme, alıcı QoE dilini aynı rakama farklı bağlar; masa amacını ilk satırda yazın.
scorecard yeniden üretim yolu hesaplayıcı + /kaynaklar/turkiye-kobi-carpan-endeksi + /ucretsiz-sirket-degerleme üçlüsüdür. YMYL bilgilendirme; SPK ekspertiz değil. Damga 2026-07-27.
Scorecard ağırlık seti — örnek çerçeve (toplam 1,00)
| Faktör | Ağırlık | Değerlendirme sorusu |
|---|---|---|
| Takım | 0,30 | Kurucu-ekip uygulama gücü? |
| Pazar | 0,25 | TAM/SAM ve büyüme hızı? |
| Ürün | 0,15 | Fark ve savunulabilirlik? |
| Rekabet | 0,10 | Moat ve alternatif maliyet? |
| Satış kanalı | 0,10 | Dağıtım kanıtı? |
| Diğer | 0,10 | Regülasyon, IP, zamanlama? |
Fintech seed — medyan ayarı ve dilüsyon
Bölgesel medyan 1,95M TL · ağırlıklı skor 1,12 · tur 520K TL · yatırımcı seti ağırlıkları
Adjusted pre-money
1,95M × 1,12 ≈ 2,18M TL pre-money.
Post-money
520K yatırım → post ≈ 2,70M; brüt dilüsyon ~%19,3.
Yatırımcı seti
Takım ağırlığı 0,22'ye düşürülürse skor 1,05 → pre-money 2,05M.
Berkus çaprazı
Berkus tavan 2,8M, faktör toplamı 1,65M; sapma gerekçesi medyan kaynağında.
Canlı uygulama: /startup-degerleme
Adım adım uygulama
ADIM 1
Medyan örneklemi kur
Benzer aşama, sektör ve bölgedeki turlardan medyan pre-money çıkarın; kaynak, tarih ve örneklem sayısını yazın.
ADIM 2
Ağırlık setini kilitle
Takım, pazar, ürün, rekabet, satış kanalı ve diğer — toplam 1 olacak şekilde tur öncesi sabitleyin.
ADIM 3
Faktör skorla
Her faktörü 0–%100 bandında değerlendirin; %100 = medyan şirket, %150 = belirgin üstü.
ADIM 4
Ağırlıklı ortalama
Faktör skorlarının ağırlıklı ortalamasını hesaplayın; medyan ile çarpın.
ADIM 5
Dilüsyon tablosu
Yatırım tutarı, post-money, kurucu/yatırımcı payı ve option pool etkisini cap table'da gösterin.
ADIM 6
Berkus çaprazı
/startup-degerleme aracında Scorecard-Berkus sapmasını gerekçeli açıklayın.
Sık sorulanlar
- Scorecard yöntemi nedir?
- Bölgesel medyan pre-money değerini ağırlıklı faktör skorlarıyla ayarlayan erken aşama değerleme yöntemidir.
- Medyan nereden bulunur?
- Benzer aşama, sektör ve bölgedeki turlardan; kaynak ve tarih aralığı yazılmalıdır.
- Ağırlıklar toplamı ne olmalı?
- 1 (veya %100).
- Berkus ile farkı?
- Scorecard medyan × ağırlık; Berkus tavan + faktör toplamı.
- Faktör skoru 1,0 ne demek?
- Medyan şirket kalitesi; 1,2 = %20 üstü.
- Dilüsyon nasıl hesaplanır?
- Yatırım / post-money; option pool ayrıca efektif dilüsyon yaratır.
- Türkiye medyanı ABD'den farklı mı?
- Evet. Yerel likidite ve tur büyüklüğü farklıdır.
- Ücretsiz araç var mı?
- Evet — Scorecard modülü startup-degerleme sayfasında.
- Gelirli aşamada kullanılır mı?
- Ağırlık azalır; revenue multiple ve DCF devreye girer.
- Yatırım tavsiyesi midir?
- Hayır; tur müzakeresi için hukuk ve finans danışmanlığı ayrı alınmalıdır.