Öne çıkan · Startup & VC · Startup Değerleme
Berkus Yöntemi ile Startup Değerleme
Berkus yöntemi, gelir öncesi (pre-revenue) girişimleri beş nitel faktörle bölgesel tavan değere yaklaştırır; kanıtsız skor spekülasyondur. Pre-money çıktı tur matematiği, option pool ve SAFE notları olmadan eksiktir. /startup-degerleme aracında faktör skorlarını gerekçeli yazın ve Scorecard ile çaprazlayın.
YAZAN: BARIŞ BAĞIRLAR · GÖZDEN GEÇİRME: 2026-07-28 · 27 dk okuma
Önemli çıkarımlar
- ✓Berkus pre-revenue ve erken traction için tasarlanmıştır; gelirli aşamada DCF/çarpan ağırlığı artar.
- ✓Beş faktör: fikir, prototype, takım, ilişkiler, satış/üretim — her biri gerekçeli skorlanmalıdır.
- ✓Tavan değer bölgesel likiditeye göre seçilir; ABD tavanını kopyalamayın.
- ✓Pre-money ≠ post-money; tur büyüklüğü dilüsyon matematiğini değiştirir.
- ✓Option pool ve SAFE notları post-money'yi skordan bağımsız etkiler.
- ✓Scorecard medyan × ağırlık mantığıyla çapraz kontrol şarttır.
- ✓Term sheet hukuku ve yatırım tavsiyesi bu rehberin dışındadır.
- ✓degerlet startup aracı bilgilendirme amaçlıdır; SPK ekspertiz değildir.
Ücretsiz uygula: Aynı metodolojiyi canlı araçta 3 dakikada çalıştırın.
Berkus neden var: gelir yokken DCF neden çöker?
Erken aşama girişimde tekrarlayan gelir, stabil marj ve öngörülebilir capex yoktur. DCF bu koşullarda varsayıma duyarlı spekülasyona döner; banka ve melek yatırımcı «hangi rakam gerçek?» diye sorar.
Dave Berkus'un yöntemi nitel kanıtı beş faktörle sayısallaştırır: fikir, prototype, takım, stratejik ilişkiler, satış/üretim kanıtı. Her faktör tavan değerin bir dilimine puanlanır.
Yöntem disiplin aracıdır; «puan uydurma» aracı değildir. Kanıtsız yüksek skor müzakere güvenini zedeler.
Gelir ölçeklenince Berkus ağırlığı düşer; DCF ve çarpan devreye girer.
Beş faktör derinlemesi: kanıt standardı
Fikir faktörü: problem net mi, çözüm ölçülebilir mi, pazar acısı doğrulanmış mı? Sunum slaytı yetmez; müşteri görüşmesi özeti veya araştırma notu yazılmalıdır.
Prototype: MVP çalışıyor mu, kullanıcı testi var mı? Ekran görüntüsü tek başına zayıf kanıttır; en az bir gerçek kullanıcı oturumu veya pilot sonucu istenir.
Takım: domain deneyimi, tamamlayıcı yetkinlik, daha önce birlikte çalışma kanıtı. «Harika ekip» iddiası CV satırı olmadan geçersizdir.
İlişkiler ve satış/üretim birlikte okunur: dağıtım ortaklığı, pilot müşteri, LOI kalitesi ile gelir veya kapasite kanıtı ayrı puanlanmalıdır. Pre-revenue aşamada satış faktörü sıfıra yakın olabilir — dürüst yazmak şarttır.
Tavan değer seçimi: Türkiye likiditesi
Berkus'ta tavan, faktör puanlarının toplanacağı üst sınırdır. ABD Silikon Vadisi tavanını Türkiye seed turuna kopyalamak sapma üretir.
Tavan seçiminde bölgesel benzer turlar, tur büyüklüğü dağılımı ve likidite derinliği referans alınır. Kaynak ve tarih aralığı yazılmalıdır.
Tavan çok düşükse faktörler anlamsızlaşır; çok yüksekse spekülasyon kapısı açılır.
Tavanı yılda bir revize edin; makro ve likidite değişir.
Pre-money, post-money ve dilüsyon matematiği
Berkus çıktısı pre-money bandıdır. Yatırım tutarı eklendiğinde post-money oluşur: post = pre + yatırım. Kurucu dilüsyon ≈ yatırım / post.
SAFE veya convertible note pre-money cap ile post-money cap farklı dilüsyon dinamiği yaratır. Cap table olmadan Berkus skoru yarım kalır.
Option pool (ESOP) genelde pre-money'den düşülür; bu kurucu için ek dilüsyondur. Yatırımcı «%10 pool» derken efektif payınızı düşürür.
Tur öncesi cap table kilitleyin; skor sonrası tur matematiğini ayrı tabloda gösterin.
Scorecard ile çapraz: medyan × ağırlık
Scorecard bölgesel medyan pre-money'yi faktör ağırlıklarıyla ayarlar. Berkus tavan + faktör; Scorecard medyan + ağırlık — farklı mantık.
İki yöntem sapması %25'i aşarsa hangi varsayımın farklı olduğunu yazın: tavan mı, medyan mı, faktör gerekçesi mi?
Çapraz olmadan tek yöntem sunmak müzakere zayıflığıdır.
Berkus ve Scorecard birlikte /startup-degerleme sayfasındaki erken aşama modülünden uygulanabilir.
SAFE, note ve equity tur yapısı
Equity tur doğrudan hisse satışıdır; dilüsyon anında netleşir. SAFE ertelenmiş dönüştürme taşır; cap ve discount dilüsyonu etkiler.
Convertible note faiz biriktirir; dönüşümde ek hisse doğurabilir. Berkus skoru bu yapıları içermez — cap table katmanı şarttır.
Pro-rata, MFN ve en favorili ulus maddeleri tur sonrası ekonomiyi değiştirir.
Term sheet hukuku ayrı uzmanlık alanıdır; bu rehber yatırım tavsiyesi değildir.
Kurucu yanlılığı ve yatırımcı seti
Kurucu genelde takım ve fikir faktörünü şişirir; yatırımcı satış ve risk faktörünü düşürür. İki ayrı skor seti sunmak şeffaflık yaratır.
«Milyar dolarlık pazar» iddiası TAM hesabı olmadan fikir faktörüne tam puan vermemelidir.
Pilot gelir tek seferlikse satış faktörüne tekrarlayan ağırlık verilmemelidir.
Müzakere öncesi skor setini kilitleyin; toplantıda anlık revize güven kaybı yaratır.
Türkiye seed ekosistemi notları
Türkiye'de tur büyüklükleri sektöre göre daralabilir: B2B SaaS, derin tech ve tüketici farklı medyan taşır.
Melek ağları ve KOL fonları farklı ticket size kullanır; tavan seçiminde yatırımcı tipini eşleştirin.
Devlet teşvikleri ve KOSGEB nakit profili equity değerlemesinden ayrı okunur.
Bölgesel medyanı ABD Crunchbase verisiyle değiştirmeyin.
Due diligence'de Berkus nasıl test edilir?
Yatırımcı DD'de her faktör puanının kanıt satırını ister. Kanıt yoksa puan sıfırlanır veya indirilir.
Cap table, IP sahipliği ve kurucu vesting Berkus dışı ama eşit kritik kontrollerdir.
Berkus skoru DD bulgusu ile çelişirse skor revize edilir; sabit tutmak güven kaybıdır.
DD sonrası pre-money bandı yeniden yazılmalıdır.
Sık hatalar
Hata 1: gelir varken Berkus kullanmak. Hata 2: kanıtsız maksimum faktör puanı. Hata 3: dilüsyon hesaplamadan pre-money'yi post sanmak.
Hata 4: option pool'u görmezden gelmek. Hata 5: Scorecard çaprazı yapmamak.
Hata 6: ABD tavanını kopyalamak.
Bu hatalardan biri term sheet pazarlığında pahalıya mal olabilir.
degerlet aracı ve uygulama
/startup-degerleme sayfasında Berkus faktörlerini gerekçeli skorlayabilir, tur matematiğini ve dilüsyon tablosunu görebilirsiniz.
Araç bilgilendirme amaçlıdır; term sheet veya yatırım kararı yerine geçmez.
Çıktıyı cap table ve Scorecard ile aynı PDF paketinde sunun.
SPK lisanslı ekspertiz veya resmi değerleme raporu değildir.
Sektör kalibrasyonu: faktör ağırlığı ve tavan farklılaştırması
Berkus faktörleri sektörden sektöre aynı puanı taşımaz. Derin tech girişimde prototype ve takım ağırlığı yüksektir; tüketici uygulamada satış/üretim ve ilişkiler faktörü erken kanıt ister. SaaS B2B'de LOI kalitesi ve pilot dönüşüm oranı satış faktörüne girer; marketplace modelinde likidite kanıtı ayrı puanlanır.
Tavan değer seçiminde sektör medyanı ile Berkus tavanı çaprazlanmalıdır. Fintech regülasyon riski «diğer» faktörüne değil, açık risk indirimi satırına yazılmalıdır. Regülasyon belirsizliğinde tavanın üst %20'sine çıkmak spekülasyondur; yatırımcı DD'de indirir.
Donanım girişiminde prototype faktörü üretim kapasitesi ve tedarik zinciri kanıtı ister; yalnızca CAD dosyası zayıftır. Her sektör için kanıt checklist'i tur öncesi kilitleyin; toplantıda sektör değiştirerek puan şişirmek güven kaybı yaratır.
Sektör kalibrasyonu /startup-degerleme aracında faktör satırlarına gerekçe notu olarak yazılmalıdır. SPK ekspertiz veya resmi değerleme raporu değildir; term sheet pazarlığı yerine geçmez.
Melek masası savunması: kanıt dosyası ve dilüsyon şeffaflığı
Melek yatırımcı Berkus skorunu «sunum estetiği» ile değil kanıt dosyası ile test eder. Her faktör için ek: müşteri görüşme özeti, pilot metrik, CV linki veya LOI PDF. Kanıtsız faktör puanı masada sıfırlanır; kurucu itibar kaybeder.
Tur öncesi «fully diluted» cap table şarttır: kurucu, ESOP, SAFE/notlar ve yeni yatırım ayrı sütunlarda. Berkus pre-money skoru cap table olmadan sunulursa yatırımcı post-money'yi kendi hesaplar; genelde daha düşük çıkar.
Dilüsyon şeffaflığı müzakere gücü verir: «450K yatırım, %10 ESOP, iki SAFE cap 2M → efektif kurucu %62» formatında yazın. Gizli dilüsyon maddesi (anti-dilution, full ratchet) Berkus bandını geçersiz kılar — hukuk ayrı katmandır.
Melek masası savunması bilgilendirme çerçevesidir; hisse alım-satım tavsiyesi değildir. Canlı Berkus uygulaması: /startup-degerleme · Scorecard çaprazı aynı oturumda gösterilmelidir.
YMYL sınırı ve kapanış
degerlet.com Berkus rehberi erken aşama değerleme eğitim içeriğidir; hisse tavsiyesi, hukuki görüş veya SPK raporu niteliği taşımaz.
Canlı Berkus skoru: /startup-degerleme
Seed turu öncesinde sözleşme ve cap table için bağımsız hukuk desteği alınması önerilir.
Berkus erken aşama rehberi yaklaşık 23 dk okuma · son revizyon 2026-07-27.
Kanıt standardı ve tur matematiği · berkus
Her faktör satırında kanıt isteyin; ekran görüntüsü yetmez. (berkus #15.1)
SAFE/equity tur tipi post-money’yi değiştirir. (berkus #15.2)
ABD tavanını Türkiye’ye kopyalamayın. (berkus #15.3)
Cap table olmadan skor yarım kalır. (berkus #15.4)
berkus enterprise derinleştirme 16
berkus karar dosyasında kaynak-tarih-tanım yazılmadan rakam konuşmak spekülasyondur. Son yıl kolonu ve para birimi rejimi omurgadır.
berkus için 2026 Türkiye ortamında çıktı tek nokta değil; bant ve hassasiyet zorunludur. Sapma %25+ ise varsayımı düzeltin.
berkus: banka CFADS/DSCR, yatırımcı dilüsyon-büyüme, alıcı QoE dilini aynı rakama farklı bağlar; masa amacını ilk satırda yazın.
berkus yeniden üretim yolu hesaplayıcı + /kaynaklar/turkiye-kobi-carpan-endeksi + /ucretsiz-sirket-degerleme üçlüsüdür. YMYL bilgilendirme; SPK ekspertiz değil. Damga 2026-07-27.
Berkus faktör matrisi — kanıt standardı
| Faktör | Ne ölçer? | Minimum kanıt |
|---|---|---|
| Fikir | Değer önerisi netliği | Problem-çözüm dokümanı |
| Prototype | Ürün kanıtı | MVP ve kullanıcı testi |
| Takım | Uygulama kapasitesi | Domain deneyimi |
| İlişkiler | Go-to-market | Pipeline veya LOI |
| Satış | Traction | Gelir veya bağlayıcı sözleşme |
| Tavan | Bölgesel üst sınır | Likidite referansı |
B2B SaaS seed — Berkus ve dilüsyon
Tavan 2,8M TL · faktör toplamı 1,72M pre-money · tur 450K TL · option pool %10 pre-money
Faktör skoru
Takım 0,45M, prototype 0,38M, fikir 0,30M, ilişkiler 0,32M, satış 0,27M — kanıt satırları ekte.
Pre-money
Toplam 1,72M TL; tavan altında.
Post-money
450K yatırım → post 2,17M; brüt dilüsyon ~%20,7.
Option pool
%10 pool pre-money'den düşülürse efektif kurucu dilüsyonu ~%28 bandına çıkar.
Canlı uygulama: /startup-degerleme · Scorecard çaprazı önerilir.
Adım adım uygulama
ADIM 1
Tavan değeri seç
Türkiye erken aşama likiditesine uygun makul tavan belirleyin; kaynak ve tarih aralığını yazın.
ADIM 2
Beş faktörü skorla
Fikir, prototype, takım, ilişkiler, satış/üretim — her faktör için kanıt satırı ve puan gerekçesi ekleyin.
ADIM 3
Pre-money topla
Faktör puanlarını toplayın; tavanı aşmayın. Kanıtsız yüksek puan spekülasyon üretir.
ADIM 4
Tur matematiği
Yatırım tutarı ile pre-money'den post-money ve kurucu dilüsyon yüzdesini hesaplayın.
ADIM 5
Option pool etkisi
ESOP veya option pool pre-money'den düşülürse efektif dilüsyon artar; cap table'da gösterin.
ADIM 6
Scorecard çaprazı
/startup-degerleme aracında Berkus ve Scorecard sapmasını yazılı gerekçeyle açıklayın.
Sık sorulanlar
- Berkus yöntemi nedir?
- Pre-revenue girişimleri beş nitel faktörle tavan değere yaklaştıran erken aşama değerleme yöntemidir.
- Ne zaman kullanılır?
- Gelir öncesi veya çok erken traction aşamasında; gelir ölçeklenince DCF/çarpan ağırlığı artar.
- Tavan değer nasıl seçilir?
- Bölgesel likidite ve benzer tur büyüklüklerine göre; kaynak yazılmalıdır.
- Pre-money ile post-money farkı?
- Pre-money tur öncesi değer; post-money = pre + yatırım. Dilüsyon post-money üzerinden hesaplanır.
- Option pool dilüsyonu etkiler mi?
- Evet. Pre-money'den düşülen ESOP kurucu payını ek olarak inceltir.
- Scorecard ile farkı?
- Berkus tavan+faktör; Scorecard bölgesel medyan × ağırlıklı skor.
- SAFE Berkus skorunu değiştirir mi?
- Skoru değil; cap table ve dönüşüm ekonomisini değiştirir.
- Ücretsiz araç var mı?
- Evet — Berkus modülü /startup-degerleme yolunda.
- Kanıt şart mı?
- Evet. Kanıtsız puan spekülasyondur.
- Yatırım tavsiyesi midir?
- Hayır; term sheet veya hisse alım-satım önerisi değildir, yalnızca değerleme çerçevesi sunar.